Deep TMS یک فناوری پیشرفته در حوزه نورومدولاسیون است که با استفاده از میدانهای مغناطیسی پالسی و متغیر با زمان، امکان تحریک نواحی عمقیتر مغز را فراهم میکند. این سیستم با بهرهگیری از فناوری ثبتشده H-Coil، در مقایسه با سیستمهای TMS متداول، قادر است میدان الکتریکی را با افت کمتر در عمق بافت مغز ایجاد کرده و در نتیجه نواحی عصبی عمیقتر و گستردهتری را هدف قرار دهد.
در سیستم Deep TMS، پالسهای مغناطیسی از جمجمه عبور کرده و در نورونهای مغزی میدان الکتریکی القا میکنند. این فناوری بهگونهای طراحی شده است که علاوه بر افزایش عمق تحریک، شدت تحریک بافتهای غیرهدف را نیز کاهش دهد. ساختار ویژه و کلاه مانند H-Coil با استفاده از اصل برهمنهی برداری میدان الکتریکی القایی، امکان تحریک مؤثرتر نواحی عمقی مغز را فراهم میسازد.
فرآیند اثرگذاری و تکنولوژی Deep TMS
این دستگاه با عبور از جمجمه، یک میدان الکتریکی القایی در سلولهای عصبی مغز ایجاد میکند. این میدان منجر به تولید جریانهای القایی میشود که با تأثیر بر سیستم عصبی، مجموعهای از واکنشهای فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی را به همراه دارد. این فرآیند بر متابولیسم مغز و تغییرات در تحریکپذیری نورونها اثر گذاشته و در نهایت موجب بهبود و درمان بیماریهای روانی و عصبی میشود.
از آنجا که شدت میدان الکتریکی القایی ناشی از دستگاههای TMS متداول، در ناحیه پوست سر (اسکالپ) بیشترین مقدار خود را دارد و با افزایش عمق نفوذ به سرعت کاهش مییابد، عمق تحریک این کویلهای مغناطیسی سنتی بهطور کلی به قشر سطحی مغز محدود میشود.
شرکتهای YINGCHI و BrainsWay اسرائیل با همکاری یکدیگر، سیستم «تحریک مغناطیسی فراجمجمهای عمقی» (DTMS) را توسعه دادهاند که از فناوری انحصاری و ثبتشده H-Coil بهره میبرد. ساختار منحصربهفرد این کویل باعث میشود که میدان الکتریکی با نرخ افت بسیار کمتری ایجاد شود؛ بدین ترتیب، شدت میدان در اعماق مغز حفظ میگردد. در مقایسه با هر فناوری TMS تجاری دیگری که در حال حاضر در دسترس است، سیستم DTMS میتواند نقاط عصبی عمیقتر و گستردهتری را تحریک نماید.
فناوری «تحریک مغناطیسی فراجمجمهای عمقی» موفق به دریافت تأییدیه FDA آمریکا شده و میتواند به طور مؤثر بیماریهای افسردگی اساسی، اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)، اعتیاد به سیگار و افسردگی همراه با اضطراب را درمان کند.
همچنین در چین، سیستم تحریک مغناطیسی فراجمجمهای عمقی YINGCHI جهت تشخیص، ارزیابی و درمان عملکردهای سیستم عصبی مرکزی و محیطی تأیید شده است.
فناوری انحصاری و ثبتشده (Unique Patented Technology)
فناوری ثبتشده H-Coil از اصل «برهمنهی برداری میدان الکتریکی القایی» استفاده میکند. این سیستم با طراحی ویژه و کلاه مانند خود، باعث میشود کویلهای تحریک بهصورت مماس بر پوست سر قرار گیرند؛ این امر موجب به حداقل رسیدن اجزای غیرمماس کویل شده و در نتیجه، میدان الکتریکی القایی در بافتهای عمقی هدف تقویت و شدت تحریک در بافتهای غیرهدف کاهش مییابد.
مواد بهکار رفته در این کویل، از نوع سیمهای مسی چندرشتهایِ لاکدار (رسانا) هستند که تضمین میکند کویل تا حد امکان با انحنای پوست سر مطابقت داشته باشد. سیمها در بخش پایه با فواصل مشخصی توزیع شدهاند که این ویژگی، شدت تحریک در قشر سطحی مغز را کاهش میدهد. هنگام تخلیه انرژی توسط کویل، سیمهایی که در موقعیتهای مختلف قرار دارند، میدانهای الکتریکی القایی را در بخشهای عمقی ایجاد کرده و با همپوشانی (Superposition) آنها، یک میدان الکتریکی کامل، عمیقتر و گستردهتر شکل میگیرد که هدفِ «تحریک عمقی» را محقق میسازد.
سیستم Deep TMS برای استفاده در حوزههای مختلف نورولوژی و روانپزشکی طراحی شده و بر اساس کاتالوگ، در کاربردهای زیر مورد استفاده قرار میگیرد:
اگرچه هدف اصلی تکنولوژی H-Coil “عمق تحریک” است، اما ساختار طراحی آن به دو روش اصلی باعث صرفهجویی در زمانِ کلینیک شما میشود:
در سیستمهای TMS معمولی (با کویلهای Figure-8)، اپراتور باید برای یافتن نقطه دقیق تحریک (Hotspot) دقت بسیار بالایی به خرج دهد و در طول جلسه نیز باید مراقب باشد که کویل جابجا نشود. این فرآیند «مکانیابی دقیق»، زمانبر است و به مهارت بالای اپراتور بستگی دارد.
به دلیل اینکه تکنولوژی H-Coil یک «شبکه گستردهتر» (Broader Network) را در عمق مغز تحریک میکند:
اندازهگیریها در یک مدل شبیهسازیشده از سر انسان که از رساناهای محلول نمکی (Saline Conductors) ساخته شده بود انجام شد. در این آزمایش، هر دو سیستم تحریک با آستانه حرکتی یکسان در سطح ۱۲۰٪ مورد استفاده قرار گرفتند.
برای ارزیابی شدت تحریک، مقدار مطلق میدان الکتریکی القایی در هشت مقطع کرونال که با فاصله ۱ سانتیمتری از یکدیگر قرار داشتند اندازهگیری شد.
در نمودار حاصل از این آزمایش:
نتایج این بررسی نشان میدهد که فناوری Deep TMS قادر است میدان تحریک مؤثر را در عمق تقریبی ۶ تا ۸ سانتیمتری مغز حفظ کند، در حالی که در سیستمهای TMS متداول شدت میدان با افزایش عمق بهسرعت کاهش یافته و تحریک عمدتاً به نواحی سطحی قشر مغز محدود میشود.
همچنین در جدول مقایسه ای زیر :
sTMS تحریک مغناطیسی فراجمجمهای تکپالسی.
rTMS تحریک مغناطیسی فراجمجمهای تکرارشونده.
ppTMSتحریک با جفتپالس (Paired-pulse) جهت بررسیهای فیزیولوژیک.
تأییدیه FDA برای درمان اختلال افسردگی اساسی (MDD)
نتایج برگرفته از کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده و دوسوکور (سال ۲۰۱۳)
این مطالعه بهعنوان یکی از معتبرترین مستندات علمی در اثربخشی روش Deep TMS، در ۲۰ مرکز پزشکی برجسته در سراسر جهان بر روی ۲۱۲ بیمار مبتلا به افسردگی اساسی (که یا به دارو مقاوم بوده و یا دارویی دریافت نکرده بودند) انجام شد.
دوره درمانی (۱۲ هفتهای):
پروتکل درمانی در این مطالعه به دو فاز مجزا تقسیم شده است:
نتایج بالینی (Clinical Results)
یافتههای حاصل از این کارآزمایی بالینی نشاندهنده برتری معنادار روش DTMS در درمان افسردگی اساسی است:
نتیجهگیری و تأییدیه:
بر همین اساس، سازمان غذا و داروی آمریکا (US FDA) روش DTMS را بهعنوان یک مداخله درمانی جدید برای افسردگی اساسی (MDD) تأیید کرده است. این روش برای بیمارانی که به داروهای ضدافسردگی پاسخ ندادهاند، ایمن و اثربخش بوده و نتایج درمانی حاصل از آن حتی پس از ۳ ماه درمان نگهدارنده (Maintenance Treatment) نیز پایدار باقی میماند.
تأییدیه FDA برای درمان اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)
کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور و کنترلشده با دارونما (2018)
این مطالعه چندمرکزی در 11 مرکز درمانی در سراسر جهان انجام شد و شامل 94 بیمار بزرگسال مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی با شدت متوسط تا شدید بود که همزمان درمان دارویی و رواندرمانی خود را ادامه میدادند.
در این مطالعه از کویل H7 برای هدفگیری ناحیه قشر کمربندی قدامی (Anterior Cingulate Cortex – ACC) استفاده شد.
پیش از هر جلسه درمان، به مدت 90 دقیقه القای علائم وسواس در بیماران انجام میشد تا مدارهای عصبی مرتبط با OCD فعال شوند.
دوره درمان در مجموع 6 هفته به طول انجامید و شامل دو فاز بود:
نتیجهگیری و تأییدیه:
پس از شش هفته درمان، تفاوت معناداری در بهبود نمرات مقیاس وسواس ییل–براون (Y‑BOCS) بین گروه تحریک واقعی و گروه کنترل (Sham) مشاهده شد. نتایج نشان داد که نمرات Y‑BOCS در گروه دریافتکننده تحریک واقعی Deep TMS به طور قابل توجهی کمتر از گروه کنترل بود (p=0.0157).
همچنین 38.1٪ از بیماران در گروه درمان به بهبودی کامل (Remission) دست یافتند، در حالی که این میزان در گروه کنترل تنها 11.1٪ بود (p=0.0033).
علاوه بر این، بیش از 54.8٪ از بیماران در گروه درمان به نوعی بهبود بالینی نشان دادند، در حالی که این میزان در گروه کنترل 26.7٪ گزارش شد (p=0.0076).
بر اساس این نتایج، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) سیستم تحریک مغناطیسی فراجمجمهای عمقی (Deep TMS) را به عنوان روشی ایمن و مؤثر برای درمان اختلال وسواس فکری–عملی (OCD) تأیید کرده است.
تأییدیه FDA برای درمان وابستگی به نیکوتین (ترک سیگار)
کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور و کنترلشده با دارونما (2020)
این مطالعه بالینی بینالمللی در 21 مرکز پزشکی در سراسر جهان انجام شد و شامل 262 فرد سیگاری بود که برای درمان وابستگی به نیکوتین مراجعه کرده بودند. بیشتر شرکتکنندگان دارای وابستگی شدید به نیکوتین بودند، با میانگین سابقه مصرف بیش از 26 سال و چندین تلاش ناموفق برای ترک سیگار.
در این مطالعه از کویل H4 برای هدفگیری ناحیه اینسولا (Insula) در دو طرف مغز و قشر پیشپیشانی (Prefrontal Cortex) استفاده شد.
ارزیابی بالینی بر اساس مقایسه نرخ پرهیز مداوم از مصرف سیگار (Continuous Abstinence Rate) بین دو گروه درمان و کنترل پس از چهار هفته مداخله مداوم انجام شد.
همچنین شاخص CQR (Continuous Quit Rate) برای سنجش میزان ترک در هر زمان از دوره چهار هفتهای، از ابتدای درمان تا دوره پیگیری چهارماهه مورد استفاده قرار گرفت.
دوره درمان در مجموع 6 هفته به طول انجامید و در دو فاز انجام شد:
نتیجهگیری و تأییدیه:
در گروه دریافتکننده تحریک Deep TMS، نرخ پرهیز مداوم (CQR) برابر با ۱۷.۱٪ بود، در حالی که این شاخص در گروه کنترل ۷.۹٪ گزارش شد (p=0.0238).
در تحلیل زیرگروه شرکتکنندگانی که دوره درمان ۴ هفتهای را تکمیل کرده، گزارش روزانه ارائه داده و نمونه ادرار تأییدی فراهم کرده بودند (اصطلاحاً گروه تکمیلکننده)، شاخص CQR در گروه آزمایشی به ۲۸.۴٪ رسید، در حالی که این رقم در گروه کنترل ۱۱.۷٪ بود (p=0.0063).
از دیگر نتایج حائز اهمیت، بررسی تعداد سیگار مصرفی در روز (CPD) بود. از ابتدای مطالعه تا پایان دوره بررسی (پیگیری ۴ ماهه برای افراد ترککرده و ۶ هفته برای افراد سیگاری)، اختلاف میانگین تعداد سیگار مصرفی بین گروه آزمایشی و گروه کنترل از نظر آماری معنادار بود (p=0.0311).
با استناد به این نتایج، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) استفاده از کویل H4 را برای درمانهای Deep TMS تأیید نمود. این شواهد بالینی نشاندهنده اثربخشی و سودمندی تکنولوژی Deep TMS در کمک به فرایند ترک سیگار است.
