ترک سیگار پس از تشخیص سرطان، یکی از مهمترین و در عین حال دشوارترین مداخلات بالینی است. ادامه مصرف دخانیات در این بیماران میتواند با افزایش سمیت درمان، بالا رفتن خطر عود بیماری، کاهش اثربخشی درمانها و افزایش مرگومیر همراه باشد. با وجود اهمیت این موضوع، بسیاری از بیماران حتی پس از دریافت درمانهای استاندارد رفتاری و دارویی نیز در ترک سیگار با چالش جدی مواجه میشوند.
در سالهای اخیر، تحریک مغناطیسی فراجمجمهای یا TMS به عنوان یک روش نورومدولاسیون غیرتهاجمی، توجه پژوهشگران حوزه اعتیاد و ترک سیگار را به خود جلب کرده است. ایده اصلی این روش آن است که با تحریک نواحی خاصی از مغز، مدارهای درگیر در ولع مصرف نیکوتین، کنترل تکانه، تنظیم خلق و پاسخ به استرس تعدیل شوند.
وابستگی به نیکوتین فقط یک عادت رفتاری نیست، بلکه با تغییرات نوروبیولوژیک در شبکههای پاداش، تصمیمگیری و کنترل اجرایی مغز همراه است. TMS با هدف قرار دادن این شبکهها میتواند به کاهش برخی از عوامل مؤثر در تداوم مصرف دخانیات کمک کند؛ از جمله:
این ویژگیها بهویژه در بازماندگان سرطان اهمیت دارند؛ زیرا بسیاری از آنان علاوه بر وابستگی به نیکوتین، با درد، خستگی، اضطراب، افسردگی و افت کیفیت زندگی نیز دستوپنجه نرم میکنند. در چنین شرایطی، یک رویکرد چندبعدی میتواند از درمان صرفاً رفتاری مؤثرتر باشد.
مطالعات بالینی نشان دادهاند که Deep TMS به عنوان یکی از انواع TMS، میتواند در کمک به ترک سیگار مؤثر باشد. در یک کارآزمایی چندمرکزی، تصادفی، دوسوکور و sham-controlled، نرخ ترک مداوم سیگار در گروه دریافتکننده تحریک فعال بیشتر از گروه sham بود. همین شواهد، در نهایت به تأیید FDA برای استفاده از Deep TMS به عنوان کمکدرمان کوتاهمدت ترک سیگار در بزرگسالان منجر شد.
با این حال، نکته مهم این است که:
اگرچه TMS هنوز درمان استانداردِ اختصاصی برای بازماندگان سرطان محسوب نمیشود، اما میتواند در آینده به عنوان یک مداخله مکمل در برنامههای ترک سیگار مورد توجه قرار گیرد. این رویکرد بهویژه زمانی ارزشمند است که بیمار علاوه بر وابستگی به نیکوتین، با مشکلاتی مانند درد مزمن، اضطراب، افسردگی یا اختلال خواب نیز مواجه باشد.
از منظر عملی، توسعه چنین درمانی نیازمند همکاری میان تیمهای زیر است:
ترک سیگار پس از سرطان، یک اولویت درمانی مهم و تعیینکننده برای پیشآگهی بیمار است TMS .به عنوان یک روش غیرتهاجمی و مبتنی بر نورومدولاسیون، ظرفیت آن را دارد که در کنار درمانهای استاندارد، به کاهش ولع مصرف و افزایش احتمال ترک سیگار کمک کند. با این حال، کاربرد اختصاصی آن در بازماندگان سرطان هنوز در مرحله توسعه و پژوهش قرار دارد و برای ورود به راهنماهای بالینی به شواهد بیشتری نیاز است.
منابع
Transcranial Magnetic Stimulation as a Tool to Promote Smoking Cessation and Decrease Drug and Alcohol Use. PMC. Available at: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10377606/
BrainsWay Receives FDA Clearance for Smoking Addiction in Adults. BrainsWay. Available at: https://www.brainsway.com/news_events/brainsway-receives-fda-clearance-for-smoking-addiction-in-adults/
Successful Results in Deep TMS for Smoking Cessation Study. BrainsWay. Available at: https://www.brainsway.com/news_events/brainsway-announces-successful-results-in-pivotal-multicenter-study-evaluating-deep-transcranial-magnetic-stimulation-system-as-an-aid-in-smoking-cessation/
